Bezpłatne szczepienia przeciw HPV – kto może skorzystać?

Program darmowych szczepień przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) został uruchomiony, oferując ochronę dzieciom od 9 do 14 lat. Wczesne podanie szczepionki jest kluczowe, ponieważ zapewnia najlepszą skuteczność przed rozpoczęciem aktywności seksualnej.

Proces szczepień: Jak to działa?

Szczepienia w ramach programu są dwuetapowe. Dzieci, które otrzymają pierwszą dawkę przed czternastymi urodzinami, powinny przyjąć drugą w ciągu 6 do 12 miesięcy. Ten schemat pozwala na ukończenie cyklu nawet tym, którzy zaczną go nieco później, co zapewnia pełną ochronę. Marta Żbikowska-Cieśla, rzeczniczka prasowa WOW NFZ, podkreśla, że program ten ma na celu objęcie jak największej liczby młodych osób.

Korzyści ze szczepień HPV

Wirus HPV jest głównym czynnikiem ryzyka dla rozwoju raka szyjki macicy, który w Polsce prowadzi do około 1300 zgonów rocznie. Szczepionka jest kluczowym narzędziem w profilaktyce tego nowotworu oraz innych chorób związanych z HPV. Od czerwca 2023 roku program szczepień jest częścią Narodowej Strategii Onkologicznej na lata 2020–2030 i jest finansowany przez NFZ. Doświadczenia międzynarodowe, jak w Australii, pokazują, że programy szczepień mogą znacznie zmniejszyć wskaźniki zakażeń i zgonów związanych z HPV.

Zapisz dziecko na szczepienie

Szczepienia można umówić w każdej przychodni POZ, niezależnie od wybranego lekarza rodzinnego. Dodatkowo, szkoły podstawowe uczestniczą w programie szczepień, co ułatwia dostęp dla uczniów. Dyrektorzy szkół powinni koordynować z przychodniami terminy szczepień, a rodzice muszą wyrazić pisemną zgodę na uczestnictwo dziecka. Pomoc w znalezieniu odpowiedniej przychodni oferuje Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna.

Wybór szczepionki: Cervarix czy Gardasil9?

Program oferuje dwie opcje szczepionek: 2-walentną Cervarix i 9-walentną Gardasil9. Obie preparaty mają podobne korzyści zdrowotne, zapewniając ochronę przed najgroźniejszymi typami wirusa HPV.

Statystyki szczepień

Od czerwca 2023 roku zaszczepiono 670 tysięcy dzieci z roczników 2006–2016. W samej Wielkopolsce liczba ta sięgnęła 70 tysięcy. Najwyższy odsetek zaszczepionych dzieci zanotowano w Poznaniu, natomiast najniższe wskaźniki odnotowano w powiatach konińskim, ostrzeszowskim i kolskim.

Opcje dla starszych dzieci i dorosłych

Program obejmuje również osoby powyżej 14 roku życia oraz dorosłych, choć skuteczność szczepionki może być niższa w tej grupie wiekowej. Dzieci i młodzież do 18 lat mogą otrzymać bezpłatnie Cervarix po uzyskaniu e-recepty. Dorośli są uprawnieni do 50% refundacji na Cervarix, który jest podawany w schemacie trzydawkowym. Od września 2025 roku szczepienia dla dorosłych są dostępne także w aptekach współpracujących z NFZ.

Regularne badania są nadal istotne

Chociaż szczepionka chroni przed najgroźniejszymi typami wirusa HPV odpowiedzialnymi za rozwój raka szyjki macicy, nie eliminuje wszystkich zagrożeń. Dlatego regularne badania cytologiczne pozostają ważnym elementem profilaktyki zdrowotnej nawet dla osób zaszczepionych.