W sercu wielkopolskich lasów, nieopodal Ostrowa Wielkopolskiego, stoi drewniany pałac o niezwykłej architekturze. Pałac Myśliwski Radziwiłłów w Antoninie to letnia rezydencja z lat 1822-1824, gdzie gościł Fryderyk Chopin i gdzie do dziś można poczuć atmosferę arystokratycznych polowań. Dziś obiekt funkcjonuje jako hotel i centrum kulturalne, a jego centralną salę z trofeami myśliwskimi otacza 12-hektarowy park.
- niepowtarzalna drewniana architektura
- historia związana z Chopinem
- piękny park krajobrazowy
- cykliczne koncerty muzyki klasycznej
- stylowe wnętrza z XIX wieku
Drewniana architektura według projektu Schinkla
Książę Antoni Radziwiłł, namiestnik Wielkiego Księstwa Poznańskiego, zlecił budowę pałacu pruskiemu architektowi Karlowi Friedrichowi Schinklowi. Ten stworzył projekt zupełnie nietypowy jak na ówczesne standardy.
Pałac wzniesiono w całości z drewna na niewielkiej podmurówce, co samo w sobie było rzadkością w przypadku arystokratycznych rezydencji. Jeszcze ciekawszy jest plan budynku – ośmioboczny korpus główny z czterema skrzydłami ustawionymi prostopadle, tworzący grecki krzyż. Elewację pomalowano na intensywny żółty kolor zwany „żółcią cesarską” (Kaisergelb), który do dziś nadaje budynkowi charakterystyczny wygląd.
Wewnątrz głównego korpusu mieści się spektakularna sala o wysokości trzech kondygnacji. Jej centrum stanowi masywny filar – właściwie 10-metrowa kolumna pełniąca funkcję komina z dwoma paleniskami. Filar ozdobiono trofeami myśliwskimi, które podkreślają pierwotne przeznaczenie obiektu. Wokół sali biegną wewnętrzne balkony prowadzące do pokoi mieszkalnych w trzech skrzydłach, czwarte mieści klatkę schodową.
Pałac w Antoninie otrzymał w 1993 roku nagrodę Europa Nostra – jedną z najważniejszych europejskich nagród za ochronę dziedzictwa kulturowego.
Chopin i muzyczna tradycja pałacu
Antoni Radziwiłł był nie tylko politykiem, ale też uznanym kompozytorem i melomanem. Napisał operę do „Fausta” Goethego, której prapremiera odbyła się w Berlinie w 1816 roku. Jego pasja do muzyki sprawiła, że pałac w Antoninie szybko stał się miejscem spotkań artystycznych.
Fryderyk Chopin gościł tu dwukrotnie – w 1827 i we wrześniu 1829 roku. Uczył gry na fortepianie córkę księcia, Wandę, dla której skomponował Poloneza C-dur. W wielkiej sali odbywały się koncerty, a akustyka tego wnętrza podobno robiła ogromne wrażenie na gościach.
Dziś przed wejściem do pałacu stoi pomnik Chopina autorstwa Mariana Owczarskiego, a w budynku funkcjonuje salon muzyczny i biblioteka poświęcone kompozytorowi. Latem i jesienią odbywają się tu cykliczne wydarzenia – „Konfrontacje Chopinowskie” w lipcu oraz „Jesień Chopinowska” we wrześniu. W tych okresach w historycznych wnętrzach regularnie brzmią koncerty muzyki klasycznej.
Co zobaczyć w pałacu i okolicy
Zwiedzanie pałacu odbywa się z przewodnikiem po wcześniejszej rezerwacji telefonicznej. Oprowadzanie obejmuje główną salę kominkową z trofeami oraz pokoje mieszkalne, gdzie można zobaczyć stylowe meble i poczuć atmosferę XIX-wiecznej rezydencji.
Wokół pałacu rozciąga się park krajobrazowy o powierzchni około 12-13 hektarów, utworzony na terenie dawnego lasu. Spacerując alejkami można natknąć się na pomnikowe dęby i inne okazałe drzewa. Na południe od pałacu znajduje się staw z wyspą, na której stoi symboliczny nagrobek dwóch córek Antoniego Radziwiłła – Fryderyki Heleny i Luizy. Monument ten wzorowano na antycznym sarkofagu Lucjusza Korneliusza Scypiona Barbatusa.
Park graniczy z Rezerwatem Przyrody „Wydymacz” o powierzchni około 45 hektarów, gdzie występują liczne rośliny chronione i ptaki wodno-błotne. Wytyczono tu ścieżki piesze i rowerowe, które pozwalają na aktywne spędzenie czasu w otoczeniu wielkopolskiej przyrody.
W pobliżu pałacu stoją oryginalne drewniane budynki w stylu szwajcarskim zaprojektowane przez Schinkla – leśniczówka (dziś siedziba Nadleśnictwa Antonin), stajnia oraz dwa domki mieszkalne dla dzieci księcia.
Kaplica grobowa Radziwiłłów
Kilkaset metrów od pałacu, po drugiej stronie drogi wojewódzkiej, stoi neoromańska kaplica-mauzoleum wzniesiona w latach 1836-1838. Zaprojektował ją Johann Häberlin. To tutaj spoczywa Antoni Radziwiłł i członkowie jego rodziny.
Wnętrze kaplicy ozdobiono trzema łukami z białego marmuru w stylu bizantyjskim, które sprowadzono z Włoch. Projekt dekoracji również należał do Schinkla. Zwiedzanie kaplicy można zorganizować na wcześniejsze zgłoszenie – często odbywa się to w ramach szerszej wycieczki po kompleksie pałacowym.
Nocleg i restauracja w zabytkowych wnętrzach
Pałac funkcjonuje jako hotel oferujący 13-14 stylowo urządzonych pokoi rozmieszczonych na trzech kondygnacjach. Pokoje są jedno-, dwu- i trzyelosobowe, niektóre znajdują się na trzecim piętrze z widokiem na park. Każdy wyposażono w łazienkę, telewizję kablową i bezprzewodowy internet. Do dyspozycji gości jest sauna, a w cenie noclegu wliczone jest śniadanie.
Restauracja serwuje kuchnię staropolską w historycznych wnętrzach przy oryginalnym kominku. Menu zmienia się sezonowo i bazuje na lokalnych produktach. Posiłki można spożywać w salach pałacowych lub na tarasie z widokiem na park. Atmosfera miejsca sprawia, że nawet zwykły obiad staje się czymś wyjątkowym.
Pałac oferuje też organizację eventów – konferencji, szkoleń, przyjęć okolicznościowych czy kameralnych koncertów. Sala kominkowa z 10-metrową kolumną pośrodku to przestrzeń, której nie sposób zapomnieć. Wynajem sali kominkowej kosztuje 500 zł za pierwsze 3 godziny, każda kolejna to 200 zł.
Dla kogo to miejsce
Pałac w Antoninie to propozycja przede wszystkim dla miłośników historii i architektury. Unikalna konstrukcja Schinkla, zachowane wnętrza i trofeа myśliwskie to coś, czego nie zobaczy się w wielu miejscach w Polsce. Fani Chopina znajdą tu ślady pobytu kompozytora i możliwość uczestniczenia w koncertach w miejscu, gdzie on sam grał.
Sprawdzi się też jako punkt wypadowy do zwiedzania Doliny Baryczy – regionu słynącego z dzikiej przyrody, stawów rybnych i obserwacji ptaków. Rezerwat „Wydymacz” i okoliczne szlaki rowerowe to dobra opcja na aktywny dzień.
Rodziny z dziećmi mogą skorzystać z przejażdżek bryczką po parku i rezerwacie (dostępne na wcześniejsze zgłoszenie, w zależności od warunków atmosferycznych). W sezonie letnim działa pobliskie kąpielisko przy akwenie Szperek.
Córka Antoniego Radziwiłła, Eliza, utrzymywała bliskie stosunki z pruskim następcą tronu księciem Wilhelmem, późniejszym cesarzem Wilhelmem I. Pruskie sfery polityczne nie dopuściły jednak do ich małżeństwa, mimo przychylności króla Fryderyka Wilhelma III.
Informacje praktyczne: dojazd, ceny, godziny
Pałac znajduje się w miejscowości Antonin przy drodze wojewódzkiej nr 447, około 12 kilometrów od Ostrowa Wielkopolskiego. Dojazd samochodem jest najprostszy – na miejscu dostępny jest bezpłatny parking. Dla podróżujących komunikacją publiczną najbliższa stacja kolejowa to Przygodzice (4 km od pałacu), skąd można zamówić taksówkę.
Zwiedzanie pałacu wymaga wcześniejszej rezerwacji telefonicznej. Kontakt: tel. 62 734 83 00, email: [email protected]. Warto zaplanować co najmniej godzinę na oprowadzanie po wnętrzach, a jeśli chce się spokojnie pospacerować po parku i zobaczyć kaplicę – lepiej przeznaczyć 2-3 godziny.
Rezerwacji noclegów można dokonać telefonicznie lub przez formularz na stronie www.palacantonin.pl. Ceny pokoi zawierają śniadanie i możliwość korzystania z sauny plus VAT. Obiekt jest otwarty przez cały rok, choć największy ruch panuje w sezonie letnim i podczas wydarzeń muzycznych.
Po wojnie pałac został znacjonalizowany i przekazany Lasom Państwowym. W latach 50. i 60. popadał w ruinę, służył nawet jako magazyn. Dopiero w 1973 roku rozpoczęto renowację, którą ukończono w 1977 roku, adaptując budynek na Dom Pracy Twórczej. W 1994 roku dach częściowo spłonął, ale szybko go odbudowano. Ostatnia renowacja elewacji zewnętrznej i wymiany kotłowni miała miejsce na przełomie XX i XXI wieku.