W sercu wielkopolskich lasów, nieopodal renesansowego zamku w Gołuchowie, znajduje się miejsce, gdzie można zobaczyć z bliska największego ssaka Europy. Pokazowa Zagroda Zwierząt to ponad 20 hektarów ogrodzonego terenu leśnego, w którym żyją żubry, daniele, koniki polskie i dziki. Wstęp jest bezpłatny, a zwierzęta można oglądać od świtu do zmierzchu przez cały rok.
Zagroda powstała w 1977 roku jako odpowiedź na rosnącą populację żubrów i potrzebę tworzenia nowych ośrodków hodowlanych. Gołuchowskie stado zapoczątkowały cztery osobniki przywiezione z Smardzewic i Pszczyny – byk Plantor oraz krowy Polira, Ponta i Polana. Do końca 2024 roku przez zagrodę przewinęło się 128 żubrów, z czego aż 114 przyszło na świat właśnie tutaj.
- obserwacja żubrów w naturalnym środowisku
- bezpłatny wstęp przez cały rok
- możliwość bliskiego kontaktu z dzikimi zwierzętami
- piękne otoczenie parku i zamku
- idealne miejsce na rodzinny spacer
Żubry w naturalnym środowisku leśnym
Zagroda została zaprojektowana tak, by zwierzęta czuły się jak w naturalnym środowisku. Dominują tu sosny i dęby, ale rosną też buki, świerki, brzozy i graby. Na terenie znajduje się również hektarowa łąka wykorzystywana jako pastwisko dla żubrów. To nie zoo z małymi wybiegami – zwierzęta mają naprawdę sporo przestrzeni.
Organizacja zagrody z wydzielonymi zagrodami dziennymi sprawia, że można obserwować zwierzęta praktycznie zawsze. Nie ma godzin otwarcia w tradycyjnym sensie – wystarczy przyjść i spacerować wzdłuż ogrodzeń. Żubry bywają najbardziej aktywne wczesnym rankiem i późnym popołudniem, wtedy najłatwiej je zauważyć.
Każdy żubr urodzony w zagrodzie jest wpisywany do Księgi rodowodowej żubrów. To sposób na kontrolowanie genetyki i utrzymanie zdrowej populacji gatunku, który jeszcze w XX wieku był na skraju wyginięcia.
Co jeszcze zobaczysz poza żubrami
Żubry to główna atrakcja, ale nie jedyna. W zagrodzie mieszkają też koniki polskie sprowadzone z Roztoczańskiego Parku Narodowego – małe, wytrzymałe konie przypominające dzikie tarpany. Daniele pojawiły się tu w 1997 roku, początkowo były to białe osobniki z wrocławskiego zoo, teraz można zobaczyć daniele o typowym leśnym ubarwieniu.
Dziki dołączyły do zagrody w 2004 roku. Obserwowanie ich z bezpiecznej odległości to całkiem inne doświadczenie niż przypadkowe spotkanie w lesie. Można spokojnie przyjrzeć się ich zachowaniu, zobaczyć jak grzebiąc w ziemi szukają pożywienia.
Lokalizacja i połączenie z innymi atrakcjami
Pokazowa Zagroda Zwierząt przylega bezpośrednio do parku-arboretum otaczającego zamek w Gołuchowie. To jeden z najpiękniejszych ogrodów krajobrazowych w Polsce, założony w stylu angielskim w drugiej połowie XIX wieku przez hrabinę Izabellę Działyńską. Wizytę w zagrodzie warto połączyć ze spacerem po parku i zwiedzaniem zamku, w którym mieści się oddział Muzeum Narodowego w Poznaniu.
Na terenie Ośrodka Kultury Leśnej działa też Muzeum Leśnictwa w zabytkowej Powozowni. Całość tworzy spójny kompleks, gdzie można spędzić spokojnie pół dnia, a nawet cały dzień z rodziną.
Zagroda odwiedzana jest przez około 120 tysięcy osób rocznie. To jedno z najbardziej popularnych miejsc tego typu w Polsce, zaraz po słynnej zagrodzie w Białowieży.
Dla kogo jest to miejsce
Zagroda sprawdzi się praktycznie dla każdego. Rodziny z dziećmi znajdą tu prostą, bezpłatną atrakcję, gdzie najmłodsi mogą zobaczyć duże zwierzęta w warunkach zbliżonych do naturalnych. Nie ma tu rozrywkowych elementów jak w zoo – to bardziej edukacyjny spacer po lesie z możliwością obserwacji dzikich zwierząt.
Miłośnicy przyrody docenią możliwość spokojnego obserwowania żubrów bez tłumów i pośpiechu. Fotografowie mają szansę uchwycić ciekawe kadry, choć trzeba uzbroić się w cierpliwość – zwierzęta nie pozują na zawołanie. Seniorzy i osoby z ograniczoną sprawnością ruchową mogą poruszać się po drogach leśnych bez większych przeszkód, choć teren jest naturalny, więc miejscami nierówny.
Informacje praktyczne – ceny, dojazd, czas zwiedzania
Wstęp do Pokazowej Zagrody Zwierząt jest całkowicie bezpłatny. To spora zaleta, szczególnie dla rodzin, które chcą wyjść z domu bez dużych wydatków. Zagroda jest dostępna codziennie od świtu do zmierzchu – nie ma sztywnych godzin otwarcia, co daje dużą elastyczność w planowaniu wizyty.
Gołuchów leży w południowej Wielkopolsce, około 12 kilometrów na północny wschód od Kalisza i 120 kilometrów od Poznania. Samochodem z Kalisza dojeżdża się w niecałe 15 minut, z Poznania trasa zajmuje około dwóch godzin drogą krajową nr 12. Parking znajduje się przy zamku, stamtąd do zagrody prowadzi krótki spacer przez park.
Dla osób podróżujących komunikacją publiczną dostępne są autobusy z Kalisza. Można też dojechać pociągiem do stacji Gołuchów, skąd do zagrody jest około 2 kilometry pieszo – przyjemny spacer, jeśli pogoda dopisuje.
Hodowla zwierząt w Gołuchowie nawiązuje do dawnej tradycji utrzymywania zwierzyńców przy magnackich rezydencjach. W XIX wieku takie zagrody były oznaką prestiżu i zamiłowania do przyrody.
Ile czasu przeznaczyć na wizytę
Samo przejście wokół zagrody i obserwowanie zwierząt zajmuje od 30 minut do godziny, w zależności od tego, ile czasu poświęci się na cierpliwe wypatrywanie mieszkańców. Żubry nie zawsze są widoczne z pierwszego rzutu oka – czasem trzeba poczekać, aż wyjdą z gęstszej części lasu.
Jeśli wizytę połączy się ze spacerem po parku-arboretum i zwiedzaniem zamku, warto zarezerwować 3-4 godziny. Park sam w sobie jest rozległy i oferuje wiele malowniczych zakątków, stawów i alejek. Dodając jeszcze Muzeum Leśnictwa, można bez problemu wypełnić cały dzień.
Praktyczne wskazówki
Warto ubrać się wygodnie i założyć obuwie na płaskiej podeszwie – ścieżki są leśne, naturalne, miejscami mogą być błotniste po deszczu. Latem przyda się nakrycie głowy i woda do picia, zimą ciepłe ubranie, bo spaceruje się na zewnątrz bez możliwości ogrzania.
Zwierzęta są pod stałą opieką weterynaryjną, a zagroda współpracuje z innymi ośrodkami hodowlanymi i placówkami naukowymi. W 2000 roku Ośrodek Kultury Leśnej zorganizował seminarium poświęcone hodowli żubrów w jednostkach Lasów Państwowych, co pokazuje rangę tego miejsca w ochronie gatunku.
Nie wolno karmić zwierząt ani próbować nawiązywać z nimi bezpośredniego kontaktu. Żubry to dzikie zwierzęta, które mogą być niebezpieczne. Ogrodzenie jest po to, by zapewnić bezpieczeństwo zarówno ludziom, jak i zwierzętom.
Godziny dostępu: od świtu do zmierzchu, codziennie przez cały rok
Cena biletu: wstęp wolny
Adres: ul. Działyńskich 2, Gołuchów
Kontakt w razie problemów: +48 606 566 164 lub +48 692 067 473
Czas zwiedzania: 30-60 minut (sama zagroda), 3-4 godziny (z parkiem i zamkiem)